سامانه نظام آماري و داشبورد مديران

 

 چكيده مديريتي

امروزه اطلاعات در اندازه و گونه هاي آن، مديران سازمان ها را در آگاهي يافتن از رخدادهاي درون سازماني و پيراموني دچار مشكل نموده است. محدوديت‌هاي زماني و فيزيكي موجب شده است تا اين اطلاعات بيشتر بصورت كلي و نادقيق در اختيار مديران قرارگيرد. اين‌گونه گردآوري اطلاعات موجب مي گردد تا در هر سازمان هر شخص بنا به شرايط، موقعيت و سمت سازماني خود برداشت متفاوتي از اطلاعات در دسترس داشته‌‌ باشد.

مولفه ها، عوامل و عناصري كه در جريان يك كسب و كار تأثيرگذار بوده و قاعدتا از پيچيدگي هاي خاصي نيز برخوردارند و لازم است آنها را زير نظرگرفت، بسيار گسترده اند و روز ‌به روز بر تعداد و تنوع آنها افزوده مي گردد. توان يك يا گروهي از مديران در يك سازمان با توجه به كمبود نيروي انساني و ساير منابع سازمان محدود بوده و در نتيجه نمي توانند اين عوامل پيچيده و تأثير‌گذار را همزمان و با دقت زير نظر بگيرند.

منابع اطلاعاتي يك سازمان همواره وجود دارند، اما كيفيت اطلاعات موجود، جمع آوري، سازماندهي، گزارش گيري و تحليل كارآمد آنها، يا به عبارت ديگر «معنا بخشيدن به داد‌ه ها» موضوع متفاوتي است. از داده هاي بدون مفهوم و معناي واقعي، هيچ الگوي كارگشايي حاصل نمي شود.

از اين خودآگاهي، در حوزه اقتصاد به عنوان «هوشمندي كسب و كار» ياد مي شود. به عبارت ديگر، «كسب و كار هوشمند» كسب و كاري است كه به صورت نسبي «تحليل جامع و واقع بينانه»اي از شرايط و وضعيت خود دارد. بنابراين يك كسب و كار هوشمند در تصميم گيري، كمتر با آن دسته از موانع كه ناشي از نداشتن يك تصوير روشن و واقعي از حوزه كسب و كار، و شرايط حاكم بر آن است، مواجه مي شود.

همزمان با رشد فناوري اطلاعات و افزايش قابليت بهره برداري از تجربيات گوناگون و ارزشمند در حوزه هاي گردآوري، ذخيره سازي و بازيابي اطلاعات، تعاريف جديدي در چگونگي بازيابي هوشمند اطلاعات صورت گرفته و در ادامه آن، استفاده از سيستم ها و ابزارهاي مبتني بر تحليل اطلاعات به عنوان تصميم يار براي مديران سازمان ها گسترش يافته اند.

سامانه نظام آماري و داشبورد مديران، يکي از ابزارهاي مفيد و کارآمدي است که امكان دسترسي به كليه اطلاعات مناسب در كنارهم و بطور متمركز را براي سطوح مختلف مديران فراهم مي‎ كند. يك داشبورد مديريتي، مديران سازمان را قادر مي‎ سازد تا در كوتاهترين زمان اطلاعات تحليلي مورد نياز خود را جهت تصميم‎ گيري و آگاهي از هر نوع تغيير، با ساختاري شكيل، جذاب و بطور متمركز در اختيار داشته باشند.

ويژگي‌هاي سامانه نظام آماري و داشبورد مديران

بسته نرم‌افزاري سامانه نظام آماري و داشبورد مديران، نرم‌افزاري است كاربردي كه امكان دسترسي به منابع داده‌اي مختلف را در محيط وب، با شرايط و امكانات خاص فراهم مي‌كند.

اين برنامه براساس مدل امنيتي حقوق دسترسي نقش ها و کاربران طراحي شده است. كاربران و نقش ها مي توانند به گزارش ها و شاخه ها به عنوان خواننده (Reader) يا نشردهنده (Publisher) دسترسي داشته باشند.

اين سامانه با استفاده از تكنولوژي هاي شركت مايكروسافت توسعه يافته است:

·        Java Script AJAX;

·        ASP.NET;

·        VB.NET;

·        Microsoft SQL Server; and

·        Microsoft XML for Analysis, for OLAP Data Access.
 

 

توانمندي‎ هاي سامانه نظام آماري و داشبورد مديران

اطلاعات به گونه هاي مختلف و در قالب هاي متفاوت در سطح عمليات سازمان ها توليد شده و ذخيره مي گردند. رايج ترين نوع ذخيره سازي اطلاعات، بانك هاي اطلاعاتي هستند. DB2، Oracle و Microsoft SQL Server از مهم ترين پايگاه هاي داده اي مورد استفاده در سطح سازمان ها مي باشند. بسته نرم افزاري سامانه نظام آماري و داشبورد مديران به منظور ارايه راه حلي تحليلي بر روي بانك اطلاعاتي Microsoft SQL Server Analysis Services تدوين گرديده است.

در طراحي بانك اطلاعاتي تحليلي از مدل انباره داده استفاده مي گردد. انباره داده، يك محيط تحليلي (OLAP) را بر روي محيط عملياتي (OLTP) بوجود مي‌آورد كه براساس آن اطلاعات محيط عملياتي سازمان براساس نيازهاي از پيش مشخص شده، گردآوري، طبقه‌بندي، تبديل و قابل استفاده مي‌گردند. اين بدان معناست كه انباره داده، نقشي در توليد يا ذخيره‌سازي اطلاعات نداشته و صرفا استفاده كننده اطلاعات موجود در محيط عملياتي است.
 

 

براي انواع بانك هاي اطلاعاتي غير تحليلي (تراكنشي)، امكان ديگري (ROLAP) در دست تدوين است كه در نسخه هاي بعد در اختيار كاربران قرار خواهدگرفت.

سامانه نظام آماري و داشبورد مديران، جهت فراهم نمودن امكان دسترسي به ‎گزارشات تحليلي در محيط

 Microsoft SQL Server Analysis Services از گزارشات ذيل استفاده مي كند:

 

گزارشات تحليلي برخط (OLAP Reports)

اين گزارش ها به صورت جدول هاي ماتريسي هستند كه به كاربران اجازه مي دهند از طريق كشيدن و رها كردن سطوح، خصيصه ها و واحدها، گزارش برخط موردنياز را ايجاد نمايند.

قابليت ها:

  • پشتيباني از ترجمه هاي مختلف مولفه هاي طراحي شده در مدل داده اي DWH

سامانه نظام آماري از قابليت استفاده از ترجمه هاي مولفه هاي طراحي شده در مدل داده اي DWH در محيط SSAS و نمايش «ترجمه مقادير پيش فرض» مولفه در هنگام انتخاب و كاربرد مولفه ها و
نمايش «مقادير پيش‌فرض» همان مولفه در هنگام رجوع به MDX گزارش برخوردار مي‌باشد.
 

 

  • سه روش پيمايش داده ها: Drill-down, Expand, Expand All

روش هاي پيمايش داده ها در سامانه نظام آماري، به عنوان يكي از ويژگي هاي اصلي ابزارهاي انباره داده در اختيار كاربران قرار دارد. با اين قابليت، كاربران به آساني در مسير رديابي اطلاعات قرار گرفته و با بازنمودن (Expand) اطلاعات طبقه بندي شده يا بازكردن لايه به لايه اطلاعات (Drill-down)، داده اصلي و موردنظر خود را شناسايي و مورد بررسي قراردهند.

 

 

  • نمودارهاي پيشرفته

قابليت نمايش اطلاعات در قالب نمودارهاي پيشرفته، از ويژگي هاي مهم ديگر ابزارهاي انباره داده مي باشند. با اين امكان، نمايش گرافيكي اطلاعات همراه با ساير خصوصيات موردنظر در اختيار قرارگرفته و كاربران علاوه بر انتخاب نوع نمودار، ساير مشخصه هاي نمودار (رنگ نمودار، رنگ پس زمينه، ابعاد نمودار، نمايش جدول داده ها، و ...) را براساس سليقه خود تنظيم مي نمايند.
 

 

  • قابليت اضافه كردن و استفاده از واحدهاي محاسبه شده (Calculated Measures)

امكان تعريف و استفاده از واحدهاي محاسباتي(Calculated Measures)، در كنار معيارهاي (Measures) تعريف شده در مدل داده اي انباره داده، يكي ديگر از ويژگي هاي مهم ابزارهاي انباره داده است. كاربران با استفاده از اين امكان، علاوه بر رفع مواردي از قبيل ريال، هزار ريال، و ...، به آساني قادر به انجام محاسبات دلخواه بر روي ستون هاي موردنظر هستند و مي توانند اين ستون جديد را به عنوان يكي از معيارها در پروفايل خود ذخيره نمايند.

 

 

  • دسته بندي سطوح از طريق Named Set

در مدل انباره داده، همواره با اطلاعات دسته بندي شده در قالب طبقه بندي مشخص سر و كار داشته و از مفاهيم بنيادين نظريه مجموعه ها به عنوان پيش نياز استفاده مي نماييم. براين اساس عمليات بر روي مجموعه ها مفهوم پيدا نموده و تعريف مجموعه اي دلخواه از روي مجموعه هاي موجود نيز امكان پذير خواهدبود.

دسته بندي سطوح از طريق تعريف مجموعه اي جديد (Named Set)، يكي از قابليت هاي مفيد در ابزارهاي انباره داده را تشكيل مي دهد.
 

 

  • فيلترينگ (پالايش)

امكان فيلتر نمودن (پالايش) اطلاعات، از ديگر قابليت هاي ابزارهاي انباره داده به شمار مي رود. اين ويژگي با محدود نمودن اطلاعات، در كنار ساير قابليت هاي اين ابزار (مانند قالب بندي شرطي) براي ايجاد تمايز در داده هاي داراي مفاهيم خاص، براي كاربران بسيار كارآمد و مفيد خواهد بود. اين امكان با برخورداري از طراحي ساده، كاربر را قادر مي سازد تا اطلاعات را به آساني فيلتر نمايد.
 

 

  • جستجوي مقادير

استفاده از امكانات فيلترينگ و جستجوي اطلاعات، امكان استفاده هرچه بهتر و اثربخش تر از اين ابزار را براي كاربران فراهم آورده و راه حلي ميان بر براي رسيدن به داده هاي موردنظر را در اختيار قرار مي دهد.
 

 

  • پشتيباني از زبان MDX

انباره داده از زبان MDX براي پرسجوهاي خود استفاده مي نمايد (در برابر بانك هاي اطلاعاتي كه از زبان SQL براي اين كار استفاده مي نمايند). يكي از ويژگي هاي مهم اين ابزار، توليد دستورات MDX متناظر با يك گزارش از يك سو، و از سوي ديگر، استفاده از دستورات MDX خاص براي توليد يك گزارش مي باشد. با اين امكان، كاربران قادر خواهند بود، دستورات MDX‌ پيچيده را در اين ابزار براي توليد گزارشات موردنظرشان به كارگرفته و از ساير امكانات و توابع موجود در اين زبان بهره گيرند.
 

 

ساير امكانات و قابليت هاي پيش بيني شده در اين سامانه عبارتند از:

  • امكان نمايش خصوصيات فيلد

  • اضافه كردن توضيحات به يك سلول از گزارش

  • قالب بندي شرطي (Conditional Formatting)

  • انتقال اطلاعات (Export) گزارش به محيط Excel

  • امكان نمايش تعداد محدود از نتايج (Top n)

  • Drill Through to Detail

  • مرتب سازي

  • درصد

  • صفحه بندي

  • چاپ

  • ايميل

  • گرفتن عكس از گزارش

  • بزرگنمايي گزارش
 

نمايش گرافيكي داده ها در سامانه نظام آماري

  • داشبورد مديران

داشبورد مديران گزارش هاي مهم (انتخابي) را در يك صفحه قرار مي دهد. اين گزارش شامل امكانات زير مي باشد:

  • ايجاد زبانه هاي متعدد (Tab)

  • امكان انتقال و جابجايي گزارش در زبانه هاي مختلف

  • امكان ايجاد فيلتر روي گزارشات

  • امكان تغيير حالت افقي و عمودي پنچره ها

  • تغيير اندازه گزارشات
 

 

  • درخت نمودار دايره اي Pie-Chart Tree Report

در اين نوع گزارش امكان نمايش گزارش هاي چندبعدي در يك صفحه توسط نمودارهاي دايره اي به صورت درخت وجود دارد.
 

 

  • درخت نمودار ميله اي Bar-Chart Tree Report

در اين نوع گزارش امكان نمايش گزارش هاي چند بعدي در يك صفحه توسط نمودارهاي ميله اي به صورت درخت وجود داشته و در هر نمودار نيز، امكان نمايش چند Measure وجود دارد.
 

 

  • Key Performance Indicators (KPI) Report

  • طراحي KPI

  • امكان تعريف مقدار هدف براي يك گزارش

  • نمايش مقادير به صورت آيكون بر اساس تعريف محدوده KPI

  • امكان تعريف آستانه هاي سبز به زرد يا زرد به قرمز

  • امكان اتصال يك ‌KPI به گزارش موجود

  • ايجاد توضيحات براي هر يك از KPI ها
 

 
 

·      فرم ساز براي تعريف فرم هاي ورود اطلاعات توسط كاربران

·      ROLAP براي دسترسي به ساير بانك هاي اطلاعاتي مانند Microsoft Access, Microsoft SQL Server, MySQL, Oracle, DB2
 

مشخصات نرم افزارهاي مورد نياز بر روي Server

1)      Microsoft Windows Server 2003, Enterprise Edition, Service Pack 2;

2)      Activating Microsoft Information Services on Server;

3)      Microsoft SQL Server 2005 Enterprise Edition, Full Installation, Full Services including Analysis Manager, Agent, MDAC, and etc.;

4)      Microsoft Office 2003 or next releases; and

5)      Microsoft Internet Explorer 6.